Kinderschoenen maat meten: hoe vaak, hoe het moet en waarom de winkel wint van gokken

# Kinderschoenen maat meten: hoe vaak, hoe het moet en waarom de winkel wint van gokken

Je koopt online een paar kinderschoenen in "de maat van vorige keer" en twee weken later lopen de tenen alweer tegen de neus. Herkenbaar. Kindervoeten groeien in korte tijd door meerdere maten heen, en een kind vertelt je zelden op tijd dat een schoen knelt. Daardoor is voeten meten bij kinderschoenen geen overbodige luxe, maar de enige manier om te weten of een schoen nog past voordat je hem koopt.

In dit artikel lees je hoe snel kindervoeten groeien per leeftijd, hoe vaak je opnieuw moet meten, wat een goede meetbeurt in de winkel precies inhoudt en hoe je zelf thuis een tussentijdse check doet. Aan het einde weet je ook hoe je snel een winkel bij jou in de buurt vindt die dit voor je regelt.

Hoe snel groeien kindervoeten?

Kindervoeten groeien niet gelijkmatig. De snelheid hangt sterk af van de leeftijd, en dat verklaart waarom de vuistregel "elk jaar een maatje groter" voor peuters volstrekt niet klopt.

• 0 tot 2,5 jaar: het hardste groeitempo. Reken op ongeveer een hele schoenmaat extra per drie tot vier maanden.
• 2,5 tot 4 jaar: nog steeds snel, met gemiddeld een maat per vier tot vijf maanden.
• Vanaf 3 tot 4 jaar: het tempo zakt naar ongeveer een tot twee maten per jaar.
• Vanaf ongeveer 6 jaar: de groei vertraagt verder en twee controles per jaar zijn meestal voldoende.
• Rond de puberteit: meisjes bereiken hun uiteindelijke voetmaat rond hun dertiende, jongens rond hun vijftiende, met de sterkste groeispurt gemiddeld op twaalfjarige (meisjes) en veertienjarige (jongens) leeftijd.

Dit zijn richtlijnen, geen exacte wetten: elk kind groeit anders. Maar ze verklaren wel waarom een schoen die in de zomer nog prima zat, met kerst alweer te klein kan zijn, zeker bij kinderen onder de vier.

Hoe vaak moet je de voeten van je kind laten meten?

Als vuistregel: hoe jonger het kind, hoe vaker meten. Voor peuters en kleuters is elke twee tot drie maanden een goed interval, in lijn met wat podotherapeuten adviseren. Vanaf een jaar of zes kun je terug naar twee keer per jaar, bijvoorbeeld bij de wisseling van winter- naar zomerschoenen en andersom.

Praktisch werkt het zo: meet altijd voordat je een nieuw paar koopt, ook als de vorige maat "nog wel leek te passen". Een schoen die net krap zit, verraadt zich vaak niet aan de buitenkant terwijl je kind binnenin al met opgetrokken tenen loopt.

Waarom de winkel wint van gokken op een maat

Het is verleidelijk om gewoon dezelfde maat als vorige keer te bestellen, of een maatje extra te nemen "voor de zekerheid". Daar zitten drie problemen in.

Ten eerste is de kindervoet nog volop in ontwikkeling: de botstructuren zijn nog niet uitgehard, de voet bestaat voor een groot deel uit kraakbeen en de groeischijven zijn nog niet gesloten. Bij baby's en peuters oogt de voet bovendien vaak plat door een vetkussentje dat pas geleidelijk verdwijnt, waarna de wreef zich vormt. Een te krappe of te ruime schoen grijpt dus in op een voet die nog groeit, terwijl bij een volwassen voet de marge groter is.

Ten tweede communiceren kinderen slecht over pijn aan hun voeten. Ze zijn vaak meer bezig met de kleur of de glitters dan met hoe de schoen zit, en missen simpelweg nog de taal om "deze schoen knelt" te melden. Een kind loopt liever door op te kleine schoenen dan dat het klaagt.

Ten derde valt eenzelfde maatnummer per merk anders uit. De leest (de mal waarop een schoen gemaakt is) en het type zool verschillen per fabrikant, waardoor een maat 24 bij het ene merk merkbaar ruimer of krapper is dan bij het andere. Voor volwassen kleding geldt hetzelfde probleem: in ons artikel over kledingmaten omrekenen per merk lees je waarom "maat 38" bij twee merken nooit hetzelfde is.

Een goede winkelmedewerker meet niet alleen de lengte, maar ook de breedte en de stand van de voet, en checkt de pasvorm terwijl je kind er even in rondloopt. Dat is precies wat een online bestelling niet kan.

Zo verloopt een goede meetbeurt in de winkel

Een zorgvuldige meetbeurt volgt in grote lijnen deze stappen, en het is nuttig om te weten waar je op moet letten als je zelf in de winkel staat.

1. Beide voeten apart meten. Vrijwel niemand heeft twee identiek even grote voeten. Een goede meting kijkt naar allebei en past de schoen op de grootste voet.
2. Meetapparaat, niet alleen het oog. Veel schoenwinkels gebruiken een Brannock-apparaat of vergelijkbaar meetinstrument dat lengte, breedte en de positie van de voetboog in één keer aflezen: preciezer dan alleen een liniaal.
3. De duimregel als controle. Tussen de langste teen en de neus van de schoen hoort ongeveer een duimbreedte (één tot anderhalve centimeter) ruimte te zitten: genoeg groeimarge zonder dat de schoen te los zit.
4. De juiste sokken aan. Laat je kind passen op de sokken waarmee de schoen straks gedragen wordt. Dikke wintersokken vragen net iets meer ruimte dan dunne zomersokjes.
5. Staand en lopend testen. Een schoen die zittend goed lijkt te zitten, kan tijdens het lopen anders aanvoelen. Laat je kind een stukje lopen of rennen en let op hielslip en of de tenen vrij bewegen.
6. Liever laat op de dag passen. Voeten zwellen in de loop van de dag licht op. Bij volwassenen is dit goed gedocumenteerd; bij kinderen minder hard onderzocht, maar als vuistregel is passen in de namiddag net iets veiliger dan vroeg in de ochtend.

Niet elke winkelmedewerker is hierin getraind, dus vraag gerust of er gemeten wordt met een apparaat en op beide voeten. Bij twijfel haal je het zooltje uit de schoen en laat je je kind erop staan: steken de tenen over de rand heen, dan is de schoen te klein.

Zelf thuis meten tussen winkelbezoeken door

Je hoeft niet bij elke twijfel meteen naar de winkel. Een simpele papieren meting geeft een goede indicatie voor tussendoor, al vervangt hij een professionele meting niet omdat hij alleen de lengte checkt en niet de breedte of voetboog.

• Zet je kind (het liefst 's avonds) met blote voeten op een vel papier tegen een muur, met de hiel tegen de muur aan.
• Teken een streep bij de langste teen. Dat is niet altijd de grote teen: bij veel kinderen is de tweede teen langer.
• Meet de afstand van de muur tot de streep in centimeters en tel er ongeveer een centimeter groeimarge bij op.
• Herhaal dit voor beide voeten en gebruik de langste voet als uitgangspunt.
• Vergelijk de uitkomst met de maattabel van het merk dat je op het oog hebt, niet met een algemene tabel, want de leest verschilt per merk.

Gebruik deze thuismeting als seintje: is de gemeten lengte dicht bij de bovengrens van de huidige maat, dan is het tijd voor een winkelbezoek in plaats van een nieuwe online bestelling in dezelfde maat.

Kindermaten omrekenen: EU, UK en centimeters

Nederlandse en de meeste Europese winkels hanteren de EU-maat, een doorlopende schaal die ruwweg van maat 18 (babyschoentjes) tot maat 39 (aansluitend op volwassenmaten) loopt. Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten gebruiken eigen schalen die niet één-op-één met de EU-maat oplopen, dus een UK- of US-maat van een buitenlandse webshop moet je altijd omrekenen voordat je bestelt. Ga daarbij uit van de voetlengte in centimeters, niet van het maatnummer: die cijfers blijven bruikbaar, ook als je van winkel of merk wisselt.

Signalen dat de schoenen alweer te klein zijn

Tussen twee geplande meetmomenten in kun je op een aantal signalen letten die vaak eerder opvallen dan een klacht van je kind zelf.

• Minder dan een paar millimeter ruimte voor de langste teen, terwijl er een duimbreedte zou moeten zitten.
• Opgetrokken of gekromde tenen zichtbaar wanneer je de schoen uittrekt.
• Rode drukplekken of afdrukken op de huid direct na het uittrekken van de schoen.
• Klachten over pijnlijke voeten, blaren, eelt of ingegroeide teennagels.
• Je kind weigert opeens te lopen of rennen, of loopt merkbaar anders dan normaal.
• Bij het uithalen van het zooltje steken de tenen zichtbaar over de rand heen wanneer je kind erop staat.

Zie je een van deze signalen, dan is dat een reden om eerder dan gepland te meten, ook als de laatste meetbeurt nog maar kort geleden was.

Afdankertjes doorgeven: wel of niet doen?

Kleding doorgeven aan een jonger broertje of zusje is meestal prima, maar bij schoenen ligt dat anders: een schoen vormt zich tijdens het dragen naar de voet en het looppatroon van het eerste kind. Nauwelijks gedragen schoenen zijn onschuldig, maar een paar dat echt gelopen is past een andere voet minder goed dan een nieuw paar. Meet en pas doorgegeven schoenen daarom net zo zorgvuldig als een nieuw paar.

Welke winkels in Nederland bieden een meetservice?

Verschillende Nederlandse schoenketens hebben meten in de winkel expliciet als onderdeel van hun service, vaak met een eigen meetprogramma voor kinderen en personeel dat daarin getraind is. Vraag bij twijfel gewoon aan de balie of er met een meetapparaat gewerkt wordt en of beide voeten gemeten worden: dat onderscheidt een goede meetbeurt van alleen even in de schoen voelen.

Omdat het aanbod per stad verschilt, is de snelste manier om een geschikte winkel te vinden niet gokken op naam, maar direct zoeken bij jou in de buurt. Op onze winkelpagina zie je welke schoenwinkels waar zitten, en via onze stedenpagina blader je per stad door het lokale aanbod. Zoek je juist een specifiek merk kinderschoenen, dan doorloop je op onze merkenpagina welke winkels dat merk voeren, of lees je hoe je snel winkels vindt die een merk verkopen als je niet weet waar je moet beginnen.

Kun je kinderschoenen wel gewoon online kopen?

Online bestellen kan prima zodra je de exacte centimetermaat van je kind kent én je weet hoe een specifiek merk uitvalt, bijvoorbeeld omdat je er al eerder een paar van had. Twijfel je, of gaat het om de eerste paar loopschoentjes, dan is passen in de winkel de veiligere route. Een tussenweg is click & collect: online uitzoeken, in de winkel afhalen en meteen passen voordat je met de schoenen naar huis gaat. Twijfel je over de voorraad van een specifieke maat, check dan eerst hoe je de voorraad van een winkel checkt voordat je naar de winkel rijdt voor niets.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je de voeten van je kind laten meten?

Voor peuters en kleuters (tot ongeveer vier jaar) elke twee tot drie maanden, omdat de voet dan het snelst groeit. Vanaf ongeveer zes jaar is twee keer per jaar meestal voldoende, bijvoorbeeld bij de overgang tussen winter- en zomerschoenen.

Hoe weet ik of de schoenen van mijn kind te klein zijn?

Let op minder dan een duimbreedte ruimte bij de langste teen, opgetrokken tenen, rode drukplekken na het uittrekken, klachten over pijn en een kind dat opeens anders of minder graag loopt. Bij twijfel haal je het zooltje eruit en check je of de tenen over de rand steken wanneer je kind erop staat.

Waarom is meten in de winkel beter dan gokken op een maat?

Kindervoeten zijn nog in ontwikkeling, kinderen melden zelden zelf dat een schoen knelt, en maatnummers vallen per merk anders uit door verschillen in leest en zooltype. Een winkelmedewerker meet lengte, breedte en voetboog en checkt de pasvorm terwijl je kind erin loopt, iets wat een online bestelling niet kan.

Hoeveel groeiruimte moet er in kinderschoenen zitten?

Reken op ongeveer een duimbreedte, zo'n één tot anderhalve centimeter, tussen de langste teen en de neus van de schoen. Minder ruimte betekent dat de schoen al aan het einde van zijn levensduur is.

Meet je bij kinderen altijd beide voeten?

Ja. Vrijwel niemand heeft twee identiek even grote voeten, en een goede meetbeurt past de schoen op de grootste voet, ook als dat betekent dat de andere voet net iets meer ruimte heeft.

Kun je het beste 's ochtends of 's avonds schoenen kopen voor je kind?

Voeten zwellen in de loop van de dag licht op. Bij volwassenen is dat goed gedocumenteerd; bij kinderen is het minder onderzocht, maar als vuistregel is passen in de namiddag of avond net iets veiliger dan vroeg in de ochtend.

Wat is een Brannock-apparaat en gebruiken Nederlandse winkels dit?

Een Brannock-apparaat is een meetinstrument dat in één keer de lengte, breedte en de positie van de voetboog aflezen. Veel Nederlandse schoenwinkels hebben er een, al gebruikt niet elke medewerker het even consequent. Vraag er gerust naar bij het passen.

Kun je afgedragen schoenen doorgeven aan een jonger kind?

Bij nauwelijks gedragen schoenen kan dat prima, maar een schoen die echt gelopen is heeft zich al gevormd naar de voet en het looppatroon van het eerste kind. Meet en pas een doorgegeven paar daarom net zo zorgvuldig als een nieuw paar.

Hoe reken ik een Nederlandse (EU) kindermaat om naar UK of US maat?

Ga uit van de voetlengte in centimeters, niet van het maatnummer zelf, en zoek die lengte op in de maattabel van het merk in kwestie. EU-, UK- en US-schalen lopen niet één-op-één gelijk op, en de centimetermaat is de enige die altijd hetzelfde betekent.

In het kort

Kindervoeten groeien met sprongen, vooral tot hun vierde jaar, en je kind zal zelden op tijd zeggen dat een schoen knelt. Meet daarom regelmatig (elke twee tot drie maanden bij de allerkleinsten, twee keer per jaar vanaf een jaar of zes), laat in de winkel beide voeten meten met een fatsoenlijk meetapparaat, en gebruik een thuismeting alleen als tussentijds seintje. Twijfel je over de pasvorm, ga dan langs bij een winkel in plaats van te gokken op een maatnummer: zoek via onze winkelpagina of stedenpagina een schoenwinkel bij jou in de buurt en laat de voeten van je kind nog deze week meten.