Openingstijden van winkels in Nederland: hoe laat gaan winkels open en dicht?

Je hebt eindelijk uitgevonden welke winkel jouw merk verkoopt, je stapt in de auto of op de fiets, en dan sta je voor een dichte deur. Frustrerend, en bijna altijd te voorkomen. De openingstijden van winkels in Nederland volgen namelijk een vast stramien, met een paar uitzonderingen die net even anders werken dan de meeste mensen denken.

In dit artikel lees je hoe laat winkels in Nederland open en dicht gaan: de wettelijke kaders, de praktijk van een gewone doordeweekse dag, hoe het zit met koopavond en koopzondag, en welke feestdagen echt afwijken. Daarna laten we je precies zien hoe je de openingstijden van een specifieke winkel opzoekt voordat je de deur uit gaat.

Hoe laat gaan winkels in Nederland open en dicht?

In de praktijk openen de meeste winkels tussen 09:00 en 10:00 en sluiten ze rond 18:00. Op zaterdag is het beeld vergelijkbaar, al sluiten kleinere zaken dan soms al om 17:00. Dit zijn gewoontes, geen wetten: elke winkelier bepaalt zelf de tijden binnen de wettelijke grenzen, dus reken nooit blind op "negen tot zes".

De wet zelf is ruimer dan je zou denken. De Winkeltijdenwet bepaalt dat een winkel op werkdagen en zaterdag open mag zijn tussen 06:00 en 22:00. Dat is de buitengrens, niet de norm. Bijna geen enkele kledingwinkel benut die volledige ruimte, maar het verklaart wel waarom supermarkten en bouwmarkten soms tot 21:00 of 22:00 doorgaan. De daadwerkelijke openingstijden liggen dus altijd ergens binnen dat raam van 06:00 tot 22:00, en welke uren een winkel precies kiest verschilt per zaak.

Belangrijk om te onthouden: de wet legt vooral de buitengrenzen en de rustdagen vast. Wat jij op de stoep ziet staan ("ma-vr 9.00-18.00") is de keuze van die ene winkel. Wil je het zeker weten, dan check je altijd de specifieke winkel. Hoe je dat doet lees je verderop.

Wat is de Winkeltijdenwet precies?

De Winkeltijdenwet is de landelijke wet die regelt wanneer winkels open mogen zijn. Het uitgangspunt staat in artikel 2: een winkel mag niet open zijn op zondag, op een rij genoemde feestdagen, en op werkdagen niet voor 06:00 of na 22:00.

Dat klinkt streng, maar er zit een belangrijke ontsnappingsclausule in. Artikel 3 geeft de gemeenteraad de bevoegdheid om bij verordening vrijstelling te verlenen van die verboden. Met andere woorden: de landelijke wet zegt "dicht op zondag", maar je eigen gemeente mag daar bovenop besluiten "bij ons toch open". Sinds een wetswijziging die op 1 juli 2013 inging, mogen gemeenten dat volledig zelf bepalen. Daarvoor was permanente zondagsopening gekoppeld aan een toerismebepaling; sindsdien beslist elke gemeente vrij of en hoe vaak winkels op zondag opengaan.

Dat ene punt verklaart bijna alle verwarring rond openingstijden in Nederland. Er is geen landelijk antwoord op "zijn winkels op zondag open?", omdat het antwoord per gemeente is geregeld. Een winkelstraat in Amsterdam en eenzelfde keten in een dorp twintig kilometer verderop kunnen daardoor totaal verschillende zondagstijden hebben.

Koopavond: donderdag of vrijdag tot 21:00

Een koopavond is een vaste avond per week waarop de winkels in een stad of dorp langer openblijven, meestal tot ongeveer 21:00. Het is een afspraak tussen de lokale winkeliers, geen wettelijke verplichting, dus niet elke plaats heeft er een.

Als vuistregel valt de koopavond in de grotere steden vaak op donderdag, terwijl veel kleinere plaatsen en randgemeenten juist de vrijdag aanhouden. Dat is geen harde regel: er zijn genoeg uitzonderingen, dus check de koopavond van jouw stad voordat je er na het avondeten op afgaat. De winkelstraten in een binnenstad communiceren dit meestal via de centrumvereniging of een bordje bij de ingang.

Wil je dieper de regels rond avond- en zondagopening in: lees dan ons artikel over koopzondag en koopavond, waarin we per situatie uitleggen wanneer je waar terechtkunt.

Koopzondag: per gemeente geregeld

Of winkels op zondag opengaan, beslist je gemeente. Er bestaat geen landelijk recht of plicht om op zondag open te zijn, dus je kunt nooit zomaar aannemen dat zondag een gewone winkeldag is. Grofweg een derde van de gemeenten staat zondagopening toe, maar dat aandeel verschuift in de loop der jaren en zegt weinig over jouw specifieke stad. Het beeld loopt sterk uiteen: grote steden, toeristische plaatsen en de Randstad hebben vaak elke zondag koopzondag, terwijl meer landelijke of religieuze gemeenten het beperken of helemaal niet toestaan.

Waar winkels wel op zondag open zijn, is een raam van 12:00 tot 17:00 het meest gangbaar. Veel zaken openen rond het middaguur en sluiten tegen vijf of zes uur; in de grote steden zie je soms 11:00 tot 18:00. In sommige gemeenten geldt het alleen voor de eerste of laatste zondag van de maand, terwijl steeds meer steden elke zondag aanhouden. Ook hier geldt: het is een lokale keuze, dus de zondagstijden van jouw winkel kunnen afwijken van die in de buurgemeente.

De drie dagen waarop winkels om 19:00 dichtmoeten

Dit is het stukje waar de meeste websites het mis hebben, dus let op. Er zijn drie dagen waarop winkels overdag gewoon open mogen zijn, maar wettelijk verplicht om 19:00 uur de deuren te sluiten:

• Goede Vrijdag (de vrijdag voor Pasen)
• 24 december (kerstavond)
• 4 mei (Dodenherdenking)

Let op het verschil: dit zijn geen hele sluitingsdagen. De wet eist alleen dat de winkel ná 19:00 uur dicht is. Je kunt op 4 mei dus prima 's middags je boodschappen doen of langs een merkwinkel gaan, zolang je voor zeven uur 's avonds klaar bent. De Rijksoverheid verwoordt het zo: op 4 mei moeten ondernemers hun winkel om 19:00 uur sluiten. Dezelfde 19:00-regel geldt voor Goede Vrijdag en kerstavond.

Ook hier kan je gemeente vrijstelling verlenen, dus in een enkele plaats blijven winkels op die avonden toch langer open. Maar de landelijke standaard is helder: overdag open, na 19:00 dicht.

Welke feestdagen zijn winkels gesloten?

Naast de drie 19:00-dagen kent de wet een aantal echte sluitingsdagen. Op deze feestdagen is het uitgangspunt dat winkels de hele dag dicht zijn, tenzij je gemeente vrijstelling geeft:

• Nieuwjaarsdag (1 januari)
• Tweede Paasdag
• Hemelvaartsdag
• Tweede Pinksterdag
• Eerste Kerstdag (25 december)
• Tweede Kerstdag (26 december)

Eerste Paasdag en eerste Pinksterdag staan niet apart in de wet, simpelweg omdat het zondagen zijn: daarvoor geldt automatisch de zondagsregel van je gemeente. Op die dagen zijn winkels dus alleen open als jouw gemeente koopzondag toestaat.

En dan twee dagen die veel mensen verkeerd inschatten: Koningsdag (27 april) en Bevrijdingsdag (5 mei) staan niet in de Winkeltijdenwet. Er is dus geen landelijke sluitingsplicht. In de praktijk gaan veel winkels op Koningsdag gewoon open, vaak met aangepaste tijden, terwijl andere juist sluiten. Het hangt volledig af van de winkelier en de gemeente, dus dat zijn bij uitstek dagen om de openingstijden van tevoren te checken.

Houd er bovendien rekening mee dat ook op de "gesloten" feestdagen individuele gemeenten of ketens via een vrijstelling kunnen openen, en dat sommige winkels juist vrijwillig dichtgaan op dagen waarop het wettelijk wel mag. De wet geeft het kader; de winkel maakt de keuze.

Winkels die wel op zondag en feestdagen open zijn

Een aparte landelijke regeling, het Vrijstellingenbesluit Winkeltijdenwet, zorgt ervoor dat sommige soorten winkels ongeacht de gemeente op zondagen en feestdagen open mogen. Dat zijn vooral plekken met een duidelijke reis- of noodfunctie:

• Winkels op en rond treinstations
• Winkels op luchthavens
• Tankstations en wegrestaurants langs de snelweg
• Winkels in en bij ziekenhuizen en zorginstellingen
• Apotheken
• Zaken die vooral kranten en tijdschriften verkopen

Daarnaast bestaat de avondwinkel: een levensmiddelenzaak die met een vrijstelling juist 's avonds opengaat, vaak tussen 16:00 en 24:00, ook op zondagen en feestdagen waar dat is toegestaan. Een avondwinkel verkoopt algemene levensmiddelen (geen specialistische artikelen zoals bij een aparte bakker of slager) en geen sterke drank.

Voor merkkleding, elektronica of schoenen heb je aan deze uitzonderingen weinig: het zijn vooral handige terugvallen voor boodschappen of een snelle aankoop onderweg. Wil je op een zondag echt een specifiek merk in een echte winkel vinden, dan blijf je afhankelijk van de koopzondag in die gemeente. En zelfs bij een stationswinkel of avondwinkel geldt: controleer de tijden van dat specifieke filiaal, want ze verschillen.

Hoe supermarkten en avondwinkels afwijken

Supermarkten lopen qua tijden vaak uit de pas met de modewinkels. In veel plaatsen zijn ze doordeweeks tot 20:00, 21:00 of zelfs 22:00 open, helemaal tot aan het wettelijke plafond van 22:00 dus. De zondagstijden van een supermarkt hangen weer af van de gemeente en zijn meestal een korter raam dan op een gewone dag.

Geef ook hier geen enkele keten een vaste sluitingstijd in je hoofd. Of een Albert Heijn of Jumbo bij jou om 20:00 of 22:00 sluit, hangt af van het filiaal, de plaats en de dag. De avondwinkel vult het gat daarna op voor losse boodschappen, met dat typische avondraam tot middernacht.

Zo zoek je de openingstijden van een specifieke winkel op

Algemene regels zijn handig, maar uiteindelijk wil je weten of díe winkel in díe stad nu open is. Dit zijn de betrouwbaarste manieren, op volgorde:

1. De winkelzoeker van de keten zelf. De officiële store-locator of "vind een winkel"-pagina van het merk is de meest betrouwbare bron voor dat specifieke filiaal. Hier staan de tijden zoals de winkelier ze zelf doorgeeft.
2. Google (Maps of zoeken). Typ de naam van de winkel plus de plaats en je ziet meestal direct een tijdvak. Snel en handig, maar niet onfeilbaar (zie de waarschuwing hieronder).
3. Even bellen. Bij twijfel, of op een feestdag, is een telefoontje naar het filiaal het zekerst. Het telefoonnummer staat vaak op dezelfde pagina als het adres.

Op BrandLocator vind je per winkel het adres en telefoonnummer van elke vestiging, zodat je in één oogopslag weet welke locatie je moet checken en bellen. Browse je liever op plaats, kijk dan bij alle steden en klik door naar de winkels die jouw merk verkopen. Weet je eenmaal dat de winkel open is, dan wil je natuurlijk ook weten of je merk er echt ligt: daarvoor lees je hoe je de winkelvoorraad checkt. En staat een winkel op het punt te sluiten? Dan is Click & Collect vaak een handig alternatief: online reserveren en later ophalen.

Eén belangrijke valkuil: feestdag- en zondagstijden wijken vaak af van de gewone weektijden, en die afwijking is niet altijd ingevuld. Google maakt onderscheid tussen reguliere openingstijden en speciale openingstijden voor feestdagen. Als een winkel die speciale tijden niet heeft ingevoerd, toont Google gewoon het normale schema, dat op die dag dus fout kan zijn. Bovendien worden Google-tijden door de ondernemer zelf bijgehouden en kunnen ze verouderd zijn. De les: op feestdagen en zondagen vertrouw je niet blind op het standaard weekschema, maar check je de eigen site van de keten of bel je even.

Veelgestelde vragen

Hoe laat gaan winkels in Nederland open?

De meeste winkels openen tussen 09:00 en 10:00 op werkdagen en zaterdag. Dat is een gewoonte, geen wet. Wettelijk mogen winkels al vanaf 06:00 open, maar weinig zaken benutten dat. Supermarkten openen vaak het vroegst.

Tot hoe laat zijn winkels op zaterdag open?

Op zaterdag sluiten de meeste winkels tussen 17:00 en 18:00, kleinere zaken soms al om 17:00. De wettelijke buitengrens is 22:00, net als op werkdagen, maar die wordt zelden gehaald door modewinkels.

Zijn winkels op zondag open?

Dat verschilt per gemeente. Er is geen landelijk recht op zondagopening; je gemeente bepaalt of er koopzondag is. Waar winkels wel opengaan, is 12:00 tot 17:00 het meest gangbare raam. Ongeveer een derde van de gemeenten staat zondagopening toe.

Hoe laat moeten winkels dicht op 4 mei, Goede Vrijdag en kerstavond?

Op deze drie dagen moeten winkels om 19:00 uur sluiten. Het zijn geen hele sluitingsdagen: overdag mag de winkel gewoon open zijn, alleen na 19:00 niet meer. Je gemeente kan in uitzonderingsgevallen later toestaan.

Zijn winkels open op Koningsdag en Bevrijdingsdag?

Koningsdag (27 april) en Bevrijdingsdag (5 mei) staan niet in de Winkeltijdenwet, dus er is geen landelijke sluitingsplicht. In de praktijk openen veel winkels op Koningsdag met aangepaste tijden, terwijl andere sluiten. Check vooraf de specifieke winkel.

Op welke feestdagen zijn winkels gesloten?

De wettelijke sluitingsdagen zijn Nieuwjaarsdag, tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, tweede Pinksterdag, eerste Kerstdag en tweede Kerstdag. Op die dagen zijn winkels in principe dicht, tenzij de gemeente een vrijstelling geeft.

Welke winkels mogen altijd op zondag open zijn?

Winkels op stations, luchthavens, tankstations, in en bij ziekenhuizen, apotheken en kranten- en tijdschriftenwinkels mogen via een landelijke vrijstelling op zondagen en feestdagen open. Ook avondwinkels hebben vaak zo'n vrijstelling, meestal tussen 16:00 en 24:00.

Hoe weet ik zeker of een specifieke winkel open is?

Check de winkelzoeker op de eigen site van de keten, of zoek de winkel op in Google of Google Maps. Op feestdagen en zondagen kun je het beste de eigen site raadplegen of even bellen, omdat de standaard weektijden dan vaak niet kloppen.

In het kort

De Winkeltijdenwet zet de buitengrenzen: op werkdagen en zaterdag mogen winkels open tussen 06:00 en 22:00, en zondag plus een rijtje feestdagen zijn in principe gesloten. Maar je gemeente mag daar vrijstelling op geven, en dat is precies waarom zondag- en avondtijden per plaats verschillen. Onthoud vooral de drie 19:00-dagen (Goede Vrijdag, 24 december, 4 mei: overdag open, na zeven uur dicht) en dat Koningsdag en Bevrijdingsdag helemaal niet in de wet staan.

In de praktijk red je je met één gewoonte: voordat je de deur uit gaat, check je de openingstijden van die ene winkel via de winkelzoeker of Google, en op feestdagen bel je even. Zoek de winkel of stad op die je nodig hebt, noteer adres en telefoonnummer, en je staat nooit meer voor een dichte deur. Mist er een winkel of stad? Laat het ons weten, dan voegen we hem toe.